Stroomcapaciteit jaren vooruit aanvragen: Casa Cadanza laat zien waarom

Casa Cadanza wordt al langer geplaagd door tegenvallers: fors opgelopen bouw- en exploitatiekosten, een stroomaansluiting zonder voldoende transportcapaciteit en nu ook vertraging door bouwkundige problemen.

De problemen bij het cultuurhuis laten zien waarom ontwikkelaars in Lansingerland stroomcapaciteit veel eerder moeten aanvragen. Wie de komende tien jaar woningen of een school wil bouwen, moet daar al in een vroege planfase rekening mee houden. De gemeente wil de benodigde aansluitingen en transportcapaciteit daarom eerder bij Stedin aanvragen.

De nieuwe werkwijze heet Eerder Aanvragen. Ontwikkelaars kunnen plannen die uiterlijk in 2036 worden opgeleverd tot en met 7 september 2026 bij de gemeente aanmelden. Vanaf 1 oktober wil Lansingerland namens geschikte projecten eerder aanvragen indienen bij netbeheerder Stedin.

Dat is geen reservering met leveringsgarantie. Het doel is vooral om de lange doorlooptijd van het elektriciteitsnet eerder onderdeel te maken van woningbouw- en scholenplannen. Een project dat nog geen omgevingsvergunning of huisnummerbesluit heeft, kan daardoor toch al in beeld komen. Verduurzaming van bestaande gebouwen en losse laadpalen vallen buiten deze regeling.

Een aansluiting is nog geen transportcapaciteit

Casa Cadanza is de actuele waarschuwing. Het cultuurhuis heeft een fysieke elektriciteitsaansluiting, maar beschikt niet over de transportcapaciteit die nodig is om het gebouw volledig te gebruiken. Dat verschil is wezenlijk: de kabel kan er liggen, terwijl de netbeheerder niet genoeg vermogen over het overvolle net kan vervoeren.

Volgens een reconstructie van RTV Lansingerland uit december 2025 vroeg de gemeente de aansluiting in april 2024 aan. Stedin had op 1 september 2023 al netcongestie in het gebied gemeld. Die volgorde verklaart de wachtlijst, maar bewijst op zichzelf geen nalatigheid: een reguliere aanvraag vergt normaliter onder meer een concreet adres en voldoende uitgewerkte bouwgegevens.

De huidige bouwkundige vertraging van Casa Cadanza staat hier los van. Problemen met brandwerende deuren, kozijnen en wanden schuiven de feestelijke opening van 9 en 10 oktober 2026 inmiddels naar begin 2027. Bibliotheek en café kunnen gefaseerd eerder beginnen. Netcongestie veroorzaakt die bouwvertraging dus niet, maar blijft wel een afzonderlijk risico voor het gebruik van het gebouw.

Tijdelijke stroom kost volgens raming €743.000

De gemeente wil het tekort aan transportcapaciteit tijdelijk opvangen met een batterij en een biodieselaggregaat. In antwoorden op raadsvragen raamt het college de kosten tot en met 2028 op €743.000: €243.000 in 2026 en €250.000 in zowel 2027 als 2028.

De gefaseerde opening roept daarmee een nieuwe financiële vraag op. Als delen van Casa Cadanza later of minder intensief worden gebruikt, dalen mogelijk variabele energiekosten. Tegelijk kunnen huur, onderhoud en beschikbaarheidskosten van batterij en aggregaat doorlopen. Het college zou daarom moeten aangeven of de raming van €743.000 wordt aangepast aan de latere, gefaseerde ingebruikname.

Vroeg aanvragen voorkomt geen file

Eerder aanvragen lost netcongestie niet op. Het voorkomt ook niet dat projecten op capaciteit moeten wachten. De winst zit in tijd: gemeente, ontwikkelaar en netbeheerder krijgen eerder zicht op de verwachte vraag en kunnen energievoorziening, fasering en alternatieven meenemen voordat een gebouw bijna klaar is.

Casa Cadanza is daardoor niet alleen een dossier over één cultuurhuis. Het maakt zichtbaar dat in een vol elektriciteitsnet de stroomvoorziening geen sluitstuk meer kan zijn. Wie tot de vergunning of oplevering wacht, kan ontdekken dat het gebouw sneller klaar is dan het net.