LOLA’s Lansingerland Briefing — 31 augustus t/m 6 september 2026

Bij het afvalstation was de gemeente haar eigen vergunningverlener. Bij het raadsarchief is ze haar eigen archivaris. En bij de stukken die deze week op tafel liggen, is ze haar eigen beoordelaar van wat de raad wel en niet te zien krijgt. Geen van die drie is op zichzelf een schandaal. Samen vormen ze wel een patroon.

Precies nu komt de raad terug van reces om er iets van te vinden. Drie commissies vergaderen deze week voor het eerst sinds het zomerreces, en uitgerekend de vergadering die over openbaarheid gaat, draait om documenten waaruit vooraf passages zijn weggehaald.

De raad hervat het werk met zwartgelakte stukken

Deze week vergaderen drie commissies: Ruimte op dinsdag 8 september, Algemeen Bestuur op woensdag 9 september en Samenleving op donderdag 10 september.

Bij Commissie Ruimte staat onder meer de aanpassing van het bindend adviesrecht op de agenda, samen met een verzoek om bindend advies over de herontwikkeling van de Noordeindseweg 426a in Berkel en Rodenrijs en de Centrumregeling Archeologische Monumentenzorg met Delft en omstreken.

Bij Commissie Algemeen Bestuur ligt het projectplan voor herstel van het raadsinformatiesysteem. Op diezelfde agenda staan de beantwoording van raadsvragen, een raadsbrief van 1 september en een stuk over controles bij college en griffie. Die documenten zijn niet integraal beschikbaar: ze zijn aan de agenda toegevoegd in zwartgemaakte vorm. Datzelfde geldt voor het verslag van Commissie Samenleving van 2 juni en voor het rekenkamerrapport over toegankelijkheid, dat donderdag wordt besproken.

Hoeveel er is weggelakt en op welke wettelijke grond, blijkt niet uit de gepubliceerde stukken zelf.

Waarom dit telt. De commissie die moet beoordelen hoe het herstel van de openbaarheid verloopt, doet dat op basis van stukken waaruit vooraf iets is verwijderd. Dat kan volstrekt legitiem zijn. Persoonsgegevens horen niet in een openbaar archief, en over lopende juridische procedures kan een bestuur niet alles publiceren.

Maar het betekent wel dat de raad zijn eigen informatiepositie beoordeelt met informatie die het college heeft voorgeselecteerd. De vraag is niet of er gelakt mag worden. De vraag is of de raad weet wat er onder de zwarte balken zit en wie dat besloot.

Openbaarheid wordt een kwestie van capaciteit

Sinds medio juli, toen het datalek in de raad werd besproken, staat het raadsarchief grotendeels offline. Onze redactie vroeg na hoe ver het herstel is.

Er wachten 4.440 documenten op publicatie en nog eens 1.411 op een tweede controle. Samen is dat geraamd op 1.500 uur werk en ruim 32.000 euro. Omdat er na het reces geen reguliere ambtelijke capaciteit is, zet de gemeente opnieuw studenten in.

Tegelijk verdrievoudigde de gemeente de juridische capaciteit voor Woo-verzoeken, na een toename van bezwaren en ingebrekestellingen.

Waarom dit telt. Let op de verhouding tussen die twee investeringen. Het opruimen van het archief, waarmee informatie vanzelf openbaar wordt, gaat naar tijdelijke krachten. Het afhandelen van verzoeken en bezwaren, waarbij per geval wordt beoordeeld wat naar buiten mag, krijgt structureel drie keer zoveel juristen.

Zo verschuift openbaarheid van een toestand naar een procedure. Niet iets wat er gewoon is, maar iets wat je moet aanvragen en soms moet afdwingen. Dat is een politieke keuze, ook als niemand hem ergens zo heeft opgeschreven.

Het afvalstation nam maanden asbest in zonder vergunning

Het gemeentelijke inzamelstation aan de Dorsvloerweg nam vanaf 2 maart asbest en klein chemisch afval in. Onze redactie legde de openingsdatum naast de vergunningverlening en zag dat de omgevingsvergunning voor precies die activiteiten pas ruim vier maanden later inging.

De gemeente zegt dat dit gebeurde na overleg met milieudienst DCMR. Uit het antwoord blijkt niet welke formele toestemming daarvoor gold. Een gedoogbesluit of een tijdelijke vergunning is niet genoemd.

Waarom dit telt. Een ondernemer die vier maanden te vroeg met asbest begint, kan rekenen op handhaving door diezelfde DCMR. Hier is de gemeente zowel initiatiefnemer als bevoegd gezag, en dan blijkt “in goed overleg” plots een werkbare categorie.

Het punt is niet dat er iets gevaarlijks is gebeurd; daar wijst niets op. Het punt is dat de regels rekbaar blijken wanneer de overheid zelf aan de knoppen zit, en dat je dat als inwoner alleen ontdekt als iemand ernaar vraagt.

Delfland verlaagde alvast de waterpeilen

Het Hoogheemraadschap van Delfland stelde op 30 augustus neerslagprotocol A in en verlaagde preventief de peilen in sloten en vaarten. Er werd 20 tot 40 millimeter regen verwacht; het protocol gaat in zodra meer dan 30 millimeter per etmaal wordt voorspeld.

Onze redactie vergeleek die aanpak met september 2024, toen het nog net goed ging. Delfland hield toen rekening met 75 tot 100 millimeter extra bovenop de ruim 50 millimeter die al was gevallen. Het peil ging gemiddeld 15 centimeter omlaag, er stonden extra pompen klaar en vijf waterbergingen waren voorbereid, waaronder de Bergboezem Berkel. Delfland schetste destijds dat straten en tuinen in de laaggelegen Polder van Berkel konden onderlopen, dat bij lager gelegen woningen water onder de voordeur naar binnen kon komen en dat de bevoorrading van supermarkten in de knel kon raken.

Uiteindelijk viel er in de nacht van 11 op 12 september maar zo’n 15 millimeter. De waterbergingen bleven dicht. In Delft gingen destijds acht stuwen dicht en kregen inwoners informatie over de dreigende wateroverlast. In Lansingerland bleef een vergelijkbare waarschuwing van de gemeente uit.

Waarom dit telt. Het waterschap begint zijn voorbereiding dagen van tevoren en zegt er hardop bij wat het doet. De wateroverlast zelf speelt zich af in gemeentelijke straten en riolen, en inwoners bellen bij natte voeten de gemeente, niet Delfland.

Dat het in 2024 goed afliep, kwam doordat de bui tegenviel, niet doordat iedereen op zijn post stond. De vraag voor dit natte seizoen is dus niet of Lansingerland nog steeds laag ligt. De vraag is of inwoners deze keer op tijd horen wat ze moeten doen als de verwachtingen oplopen.

De correctie op de Beltax kwam pas na de onrust

De Beltax is het deeltaxivervoer voor inwoners die vanwege ouderdom, ziekte of een beperking niet zelfstandig met bus of trein kunnen reizen. De gemeente regelt dat vanuit de Wmo, de wet die haar verplicht mensen thuis en mobiel te houden, en besteedt de ritten uit aan een vervoerder. Per 1 september is dat RMC, in plaats van Noot Personenvervoer.

Rond die overstap ontstond bij gebruikers het beeld dat betalen voortaan via automatische incasso moest en dat reserveren via een app zou gaan. RMC bevestigt inmiddels dat een maandfactuur gewoon kan en dat ritten telefonisch geboekt blijven worden.

Waarom dit telt. Het is goed dat het is rechtgezet, maar de volgorde blijft ongemakkelijk. Voor deze reizigers is de Beltax geen gemak maar de enige manier om bij de huisarts, de familie of de supermarkt te komen. Juist bij die groep landt een onduidelijke brief niet als “we vragen het even na”, maar als “straks kan ik niet meer weg”.

Dat de correctie pas kwam nadat gebruikers zelf aan de bel trokken, zegt iets over wie er bij zo’n aanbesteding meeleest. De gemeente koopt het vervoer in, maar de foutmelding moet van de reiziger komen.

De autoluwe wijk en de straat ernaast

Het plan De Berkelse Weelde voegt 175 woningen toe in de Driehoek Noordpolder, opgezet als autoluw wooneiland. Omwonenden in de Edelsteenbuurt zijn via flyers uitgenodigd om mee te denken en kregen toezeggingen over schadeafhandeling. Ze maken zich zorgen over de parkeerdruk en over bouwverkeer dat via de Edelsteenweg moet rijden.

Waarom dit telt. “Autoluw” is een belofte over het nieuwe stukje wijk, niet over de bestaande straten eromheen. De auto’s verdwijnen niet, ze parkeren een blok verderop, en het bouwverkeer rijdt jarenlang door een straat die daar niet voor is aangelegd.

Dit is het terugkerende patroon bij binnenstedelijke verdichting: de winst is voor het plan, de overlast voor de buren. Wie daar niet vooraf afspraken over maakt, verplaatst het conflict alleen maar naar de uitvoeringsfase.

Praktisch om te onthouden

Commissievergaderingen. Ruimte vergadert dinsdag 8 september, Algemeen Bestuur woensdag 9 september en Samenleving donderdag 10 september. De agenda’s en de bijbehorende stukken staan in het publieksportaal van de gemeente .

Beltax. Automatische incasso is niet verplicht; een maandfactuur kan ook. Ritten boeken kan telefonisch via de klantenservice, een smartphone is niet nodig.

Over onze nieuwsfeed

Onze nieuwsfeed op de site heeft deze week niet gedaan wat hij moest doen. Berichten bleven hangen, verschenen te laat of helemaal niet. Dat lag aan ons, niet aan de aanvoer van nieuws.

We zijn er deze week aan blijven sleutelen en het is nog niet af. Wie de site volgde en dacht dat het stil was in Lansingerland: dat was het niet, dat waren wij. Excuses daarvoor, en dank aan iedereen die het meldde.

Wat LOLA blijft volgen

De rode draad deze week is dat de gemeente op drie dossiers tegelijk haar eigen scheidsrechter is. Bij het afvalstation bepaalde ze zelf wanneer de regels golden. Bij het archief bepaalt ze zelf hoe snel informatie terugkomt en waar het geld heen gaat. En bij de stukken van deze week bepaalt ze zelf wat de raad te zien krijgt voordat die erover mag oordelen.

Twee dingen houden we vast. Wat de commissie Algemeen Bestuur woensdag besluit over het herstel van het raadsinformatiesysteem, en of daarbij ter sprake komt wat er in de eigen vergaderstukken is weggelakt. En of de gemeente dit natte seizoen zelf gaat waarschuwen wanneer Delfland opschaalt, of dat het waterschap dat opnieuw alleen doet.

Verder houden wij het in deze briefing graag bij zwart op wit, want wij willen hier niemand zwartmaken.

Deze briefing wordt gemaakt door Molten en Joost Smits binnen de bredere redactie van LOLA. Publicatie en verzending krijgen menselijke eindredactie. Bij onderzoek en productie gebruiken we ook AI; ondanks controles kunnen er fouten in staan.

Abonneren op de briefing

Nieuwe edities per e-mail ontvangen? Abonneer je op LOLA’s Lansingerland Briefing .

Bronnen

De links leiden naar de openbare stukken waarop dit artikel is gebaseerd.